Bilim
Trend

Uzayda Başımıza Neler Gelir ?

Nasa Makalelerinden esinlenerek yazılmıştır.

Uzay birçoğumuzun içini ürpertecek derecede soğuk ve karanlık bir ortamdır. Peki ya uzayda insan bedeni ne gibi zorluklarla karşılaşır bunları hiç düşünüz mü ? Bu yazımız da Uzayda Başımıza Neler Gelir ?  sorusuna Nasa yardımı ile cevaplar bulmaya çalışacağız.

http://asx.sa.utoronto.ca/2017/03/31/
http://asx.sa.utoronto.ca/2017/03/31/

Risk durumları nelerdir ? 

Pekala uzayda başımıza tam olarak neler gelir? 6 aylık uzay görevi ile 3 yıllık mars görevi aynı etkilerimi gösterir? Bu soruların cevabını Nasa veriyor. Marsta  ağırlığımız 3/1 oranında azalır. 90 kiloluk biri Mars yüzeyinde 30 kiloya kadar düşer. Uzay araçlarında ise ağırlığımız sıfır olur ve yer çekimi olmadığından uzay aracı içinde süzülerek hareket ederiz tüm bu etkenler neticesinde yer, yön ve algımız değişir. Nasa tüm bunları göze alarak Uzay da İnsan Araştırması bölümünü kurmuştur.

Uzay aracında görevler yaklaşık 6 aylık olarak düzenlenir 6 aylık görevden sonra Astronomlar Dünya yüzeyine geri döndürürler. Buna istisna olan Scott Kelly  uzay aracında yaklaşık 12 ay görev almıştır, yani olması gereken sürenin 2 katı. Bu süre zarfı Mars yolculuğunda  geçirilecek 3 yıllık süreyi araştırmak için güzel bir fırsattır. Nasa Kelly’nin durumunu araştırırken aynı zamanda Mars/Uzay yolculuğu  ile alakalı bazı sorunları maddeler haline getirdi, bunlar

  • Yerçekimi sorunları
  • İzolasyon sorunları
  • Radyasyon sorunları
  • Dünya’ya uzaklık sorunları ve
  • Düşmanca kapalı ortamlar. /Sağlıksız uzay araçları

Yerçekimi Sorunları

Mars görevine çıkmadan önce 3 farklı yerçekimi sorunu gözden geçirilmelidir. Birincisi uzay aracındaki yer çekimi, bu çekim kuvveti sıfırdır ve havada kalırsınız, ikincisi ise bir önceki paragrafta anlattığım Mars’ta olan 3/1’lik yer çekimi sorunu üçüncüsü ve son sorun ise Dünya’ya dönüldüğünde algılanan gerçek yer çekimi. İşte bu sorunların hepsi Astronotun baş etmesi gereken sadece yer çekimi sorunlarıdır. Ayrıca 3 farklı ortamda algı değişimi yaşanacaktır. Uzayda görüş açısı Dünya’ya göre biraz daha bulanıktır, bunun yanında ise Uzayda hareket kabiliyeti ise çok daha kısıtlıdır. Bu sorunlar Nasa için halledilebilir sorunlardır bir başka sorun ise kemik mineral sorunlarıdır.  Uzay’da yerçekimi olmadığından dolayı kemiklerimiz ayda yaklaşık olarak %1  ve %1.5 oranında mineral kaybeder bu oran ise Dünya’da yıllık %1 düzeyindedir. Yani 12 kat daha hızlı mineral kaybeden bir beden uzayda ne yapar ? Bu sorunun cevabı ise yine Nasa’da. Nasa tüm bu sorunlar için İşlevsel Görev Testi denen bir uygulama oluşturmuştur. Bu uygulamada kaybedilen minerallerden ve/veya çeşitli algı eksikliklerine kadar bir çok konuda geri dönüşüm ve tekrar kazanma faaliyetleri planlanır. Bunun amacı ise Uzay da karşılanacak sorunları Dünya üzerinde test ederek hazırlık yapmaktır.

İzolasyon Sorunları/Hapsetme Sorunları

Başlık biraz değişik olabilir ama insanoğlu özgür bir canlı çeşididir. 6 ay ile 3 yıllık bir süre aralığında belli bir cismin içinde tecrit altında kalındığı zaman olağan bir şekilde stres ve psikolojik sorunlar yaşanmaktadır. Nasa bu konunun farkında ve Astronotlarını ağır psikolojik testlerden geçirmektedir. Stres düzeyi düşen Astronotun bağışıklık sistemi zayıflar ve bu da Astronotu hasta eder.. 3 yıllık bir uzay yolculuğunda ne yazık ki yol üstünde Hastane bulamazsınız işte bu yüzden Astronotlar ileri düzey psikolojik eğitimlerden geçerler. Ekip üyeleri aralarında iletişim sorunları minimum düzeye indirilir ve ilk eğitim aşamasından, uzay görevinin son dönemine kadar beraber etkileşim içinde olurlar.

Düşmanca kapalı ortamlar. /Sağlıksız uzay araçları

Her ekosistem kendi içinde bir döngüye sahiptir, Mikropların Dünya’da üremesi ya da yok edilmesi Dünya’ya özgü bir durumdur. Uzay da ise bu durum daha farklı olabilir. Kapalı bir ortamda geçen onca süre içinde Astronotların bağışıklık sistemi düşebilir ve sahip oldukları mikrop ya da virüsler diğer arkadaşlarına daha çabuk ve etkili bir şekilde geçebilir. Nasa bu durumu engellemek için Uzay araçlarında ki havalandırma sistemini son teknolojiye göre ayarlamaktadır. Ayrıca Astronotların idrar ve kan örneklerini sürekli analiz ederek Epstein-Barr virüsü gibi bulaşıcı hastalıkların yayılmasını engellemektedirler.

Radyasyon sorunları

Marsa seyahat etmenin en büyük zorluklarından biri ise Radyasyon sorunudur. Marsta  Dünya’dan yaklaşık 10 kat fazla radyasyon vardır. Bu oran ise Astronotları dakikalar içinde öldürmeye yeter ve artar.  Dünya’da bu durum atmosfer sayesinde engellenebiliyor, Uzay da ise atmosferimiz sadece uzay aracıdır. Uzay araçları Dünya’nın atmosferi içinde yer aldığı için Marsta ki kadar yüksek yüksek radyasyon oranına sahip değildir. Yüksek radyasyon öncelikle bilişsel ve motor işlevlerimizi etkiler, mide bulantısı ve baş dönmesine neden olur. Uzay araçları radyasyonu engellemek için tasarlanmıştır. Şu an ki tasarlanan araçlar ne yazık ki Mars görevi için uygun değildir.

Dünya’ya uzaklık sorunları

Dünya’ya uzaklık durumunu bir kaç farklı yönden ele alabiliriz öncelikle Dünya ile iletişimde sorun yaşanabilir. Mars Dünyadan ortalama 140 milyon mil. uzaktadır. Ay ise sadece 0,249 milyon mil uzakta.  Marsta Dünya ile iletişim tek yönlü 20 dakika sürer. Bir mesaj atarsınız 20 dakikaya Dünya’ya varır. Dünya size bir mesaj atar oda 20 dakika da size ulaşır. Yani bir sorun oluştuğunda 40 dakika içinde Dünya ile iletişime geçebilirsiniz. Bu yüzden Astronotlar en ince ayrıntısına kadar Mühendislik, Bilim, Sağlık vb. durumlarda eğitilmektedir.


Kaynak

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu

Reklam Engelleyici Algılandı

Reklamları kapatmalısın :)